Toplum Çalışmaları Enstitüsü (TÇE), 2026 yılının ilk çeyreğine dair raporunu yayımlayarak Türkiye’deki gıda enflasyonunun kritik seviyelerine dikkat çekti. “İdeal Beslenme Endeksi” verilerine göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenme maliyeti artık aylık 51 bin TL’yi geçiyor. İşte Mart 2026 itibarıyla gıda enflasyonu ve sağlıklı yaşam maliyetine ilişkin raporda öne çıkan önemli bilgiler:
Mart 2026 itibarıyla sağlıklı beslenmenin günlük maliyeti 1.706 TL olarak hesaplandı. Sağlık Bakanlığı’nın TÜBER 2022 referans menüleri baz alınarak oluşturulan endeks, 2026 yılının ilk üç ayında gıda fiyatlarının %20’den fazla bir artış sergilediğini ortaya koyuyor. Büyüme çağındaki çocukları olan dört kişilik bir ailenin günlük mutfak masrafı 1.706,99 TL olarak belirlendi.
Farklı Aile Yapılarına Göre Beslenme Maliyetleri: Rapor, çeşitli hane yapılarına göre ekonomik yüklerin nasıl değiştiğini üç farklı örnekle açıklıyor:
– Çekirdek Aile (Bebekli ve küçük çocuklu): Günlük Maliyet 1.345,71 TL, Üç Aylık Artış %14,0
– Dört Kişilik Aile (10 ve 16 yaşında iki çocuk): Günlük Maliyet 1.706,99 TL, Üç Aylık Artış %20,2
– Beş Kişilik Geniş Aile (Ebeveyn, 2 çocuk, 1 yaşlı): Günlük Maliyet 1.809,38 TL, Üç Aylık Artış %18,0
Gıda Enflasyonu Dar Gelirli Çalışanları Vuruyor: TÇE raporunda, gelir dağılımındaki eşitsizliğe vurgu yapıldı. TÜİK verilerine dayanan analiz, en yoksul %20’lik kesimin gelirinin %30,4’ünü gıdaya ayırdığını, en zengin %20’lik kesimin ise yalnızca %12,8’ini mutfak masraflarına harcadığını gösteriyor. Bu durum, artan fiyatların düşük gelir gruplarının sağlıklı gıdaya erişimini zorlaştırdığını ortaya koyuyor.
Gizli Maliyetler: Enerji ve Emek Hesaba Dahil Değil! Raporun dikkat çeken noktalarından biri de hesaplama yöntemidir. Belirtilen aylık 51 bin TL’lik maliyet yalnızca “çiğ gıda” ürünlerini kapsamaktadır. Önemle belirtmek gerekir ki, bu rakamlara yemek pişirme sürecinde kullanılan elektrik, doğalgaz, su gibi enerji maliyetleri ve hazırlık aşamasındaki emek ve zaman maliyetleri dahil edilmemiştir. Dışarıda yemek yeme maliyetlerinin de eklenmesiyle, hanelerin gerçek mutfak enflasyonunun çok daha yüksek olduğu öngörülmektedir.
İdeal Beslenme Endeksi (TÇE-İDE) Nedir? Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından oluşturulan bu endeks, halkın gerçek tüketiminden ziyade, bilimsel olarak gerektiği ölçüde alması gereken besin öğelerinin piyasa değerini ölçmektedir. TÇE, bu verileri her ayın ilk yarısında düzenli olarak paylaşmaya devam edecektir.
