Irak ve Suriye, 2003 senesinden beri atıl durumda olan ham petrol boru hattının yeniden inşası ve faaliyete geçirilmesi için Washington’da tarihi bir mutabakat metni imzaladı.
ABD liderliğindeki uluslararası bir konsorsiyum tarafından finanse edilip yürütülecek proje, günlük 2 ila 2,5 milyon varil petrolü Akdeniz ve Türkiye üzerinden dünya pazarlarına ulaştırmayı hedeflerken, küresel enerji ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nı ikincil konuma düşürmeyi amaçlıyor.
WASHİNGTON’DA STRATEJİK İMZA: KÜRESEL KONSORSİYUM DEVREDE
ABD-Irak İş Konseyi toplantısı kapsamında Washington’da gerçekleştirilen imza törenine, ABD Enerji Bakanı Chris Wright da katıldı. Tarihi mutabakat metnine Irak adına Basra Petrol Şirketi Başkanı Bassem Abdul Karim Nasr, Suriye adına ise Suriye Petrol Şirketi CEO’su Youssef Qablawi imza koydu.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan gerçekleştirilen resmi açıklamada, projenin bölgesel ve ikili düzeyde stratejik bir dönüm noktası olduğu vurgulandı. Teknik ve finansal süreçlerin ABD öncülüğündeki uluslararası bir konsorsiyum tarafından yürütüleceği belirtilen açıklamada, hattın rehabilitasyonunun ardından günlük 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine ulaşacağı kaydedildi.
‘HÜRMÜZ BOĞAZI İKİ YIL İÇİNDE ÖNEMİNİ YİTİRECEK’
Törende açıklamalarda bulunan ve daha sonra sosyal medya hesabı üzerinden değerlendirmelerde bulunan ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, projenin küresel lojistik paradigmalarını kökten değiştireceğini aktardı:
“Başkan Trump’ın Orta Doğu ulus devletlerini birbirine bağlama odaklı yeni ittifaklar paradigması; Irak’ın genç, cesur ve vizyoner Başbakanı el-Zaidi’nin liderliğiyle birleştiğinde Mezopotamya, Levant, Türkiye ve Körfez genelinde dönüşüme neden olacak bir koridorun haritasını çiziyor. Bu genç liderin Suriye, Ürdün, Türkiye, Lübnan ve Mısır ile uyumlu olarak planladığı program, Hürmüz Boğazı’nı iki yıl içinde önemsiz hale getirecektir. Deniz yoluyla yapılan ‘tam zamanında teslimat’ modelinden, ters yönde ‘her ihtimale karşı teslimat’ modeline geçiyoruz. Bu hatların getireceği bağlantılar akıl almaz boyuttadır. Piyasa değeri 1 trilyon doları bulan dev ABD şirketleri, bir zamanlar kaos gibi görünen bu bölgede artık netlik ve yatırım fırsatlarını yönetiyor.”
Öte yandan Barrack, bu projeye Orta Koridor’un da entegre edilmesiyle, Türkiye ve Azerbaycan üzerinden Orta Asya ve Türkmenistan gazının Avrupa’ya taşınmasının, bölgedeki askeri gerilimlerin yerine tamamen farklı bir ekonomik doku inşa edeceğini iddia etti.
‘BÖLGE İÇİN KAZAN-KAZAN DURUMU’
Projenin Washington ayağındaki yankıları Kongre’ye de uzandı. ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Joe Wilson, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda,”Büyükelçi Barrack’ın olağanüstü liderliği sayesinde, Irak’tan Suriye’ye uzanan yeni boru hatları, İran’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik terörist saldırıları nedeniyle kaybedilen enerji ihracat hacmini telafi etmeye yardımcı olacaktır. Kerkük-Banyas boru hattının ve diğer hatların yeniden faaliyete geçmesiyle Akdeniz veya Türkiye üzerinden günde 2,5 milyon varil ihracat yapılabileceği tahmin edilmektedir. Bu sayede Irak, İran’daki terörist efendilerine daha az, Suriye’ye ise daha fazla güvenmek zorunda kalacak; Suriye ile ekonomik olarak entegre olmasıyla da bölgedeki aşırılıkçıların etkisi azalacaktır. Bu hamle hem Amerika hem de bölge için bir kazan-kazan durumudur” dedi.
